Böbrek taşı nedir?

Böbrek taşı; böbrek kanalları içerisinde oluşan mineral içerikli sert kitlelerdir. Bu taşların hangi etkenlerden dolayı oluştuğu ve oluşum mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Ancak,

• Ailevi yatkınlık,
• Doğuştan böbrek anomalileri,
• Cinsiyet gibi bilinen etkenler böbrek taşı oluşumunu kolaylaştırmaktadır.

Böbrek taşları hangi durumlarda sıkça görülür?

• Erkeklerde böbrek taşı kadınlara nazaran daha fazla görülür.
• Az hareket gerektiren meslek gruplarında ve yatalak hastalarda idrar yollarında taşlar daha sık görülür.
• Hayvansal proteinlerin fazla tüketilmesi (örneğin gut hastalığında) böbrek taşlarını artıran bir etkendir.
• Lösemi, Karaciğer yetmezliği, D vitamini fazlalığı gibi bazı hastalıklar taş oluşumunu kolaylaştırmaktadır.

Taşlar kimyasal yapılarına göre renk ve kırılabilirlik açısından birbirlerinden farklılıklar göstermektedir. En sık görülen böbrek taşı çeşitleri ürat ve oksalat taşlarıdır.

Böbrek taşının belirtileri nelerdir?

Hastalık bulguları taşın yerleştiği bölgeye göre değişkendir. Taş tamamen idrar yollarını tıkarsa, klinik olarak ağır seyretmektedir. Bu tıkanma sonucu, idrarın geri birikmesi ile idrar yollarında sık sık iltihap ve ciddi böbrek hasarları oluşur. Olay uzun sürerse böbrek iltihabına ve böbrek apselerine veya hidronefroz denilen böbreğin kağıt gibi incelmesi ve büyümesine neden olur. Böbrek taşları hareket edip daha aşağıdaki idrar yollarına veya mesaneye ulaşabilir. Bu durumda böbrek taşı bulunduğu yerde ciddi tahribata neden olur ve hastada dayanılmaz ağrılar başlar.

Belli başlı belirtileri;

• Dayanılmaz ağrılar,
• Kanlı ve cerahatli idrar,
• bazen sindirim bozukluğu sayılabilir.
• Ağrı devamlı ya da zaman zaman tekrarlayan fazlarda görülebilir.
• Eğer taş mesanede ise ağrı özellikle karnın alt bölgesinde hissedilir.

Tedavi

Tedaviler taşın cinsine göre belirlenir. Eritme, kırma, cerrahi yöntem ve çeşitli etkilerle taşı düşürme gibi teknikler böbrek taşlarının tedavisinde geçerli 4 tekniktir.

Eritme;

Bu teknik özellikle ürat cinsi böbrek taşlarında uygulanır.

Cerrahi yöntem;

Cerrahi yöntemde böbrek bölgesinde yapılan kesilerle veya endoskopik(hastanın içerisine küçük bir delik açılarak girilmesi) cerrahi kullanılmaktadır.

Kırma;

Ultrasonik ses dalgaları hastaya odaklanarak bu dalgalara toleransı(dayanıklılığı) düşük olan taşların ufalanması ve bu ufalanan taşların düşürülmesi amaçlanır. Bazı durumlarda ufalanan taşlar endoskopik cerrahi yöntemiyle vakumlanabilir.

Ayrıca ‘’Shock wave’’ yönteminde su havuzu içine girilerek taş parçalanabilmektedir.

Düşürme;

Diüretik (idrarı artırma) yöntemler idrarla birlikte taşın atılmasını amaçlamaktadır.

Böbrek taşı oluşmaması için nelere dikkat etmeliyim?

İdrar yolu taşlarının oluşmasını önlemek için

• Hareketlilik,
• Fazla su içme,
• İdrar yolu enfeksiyonlarının erken tedavisi

Oldukça önemlidir.

Şifalı bitkiler açısından böbrek taşları

Adaçayı: Kurutulmuş yaprakları kaynatılarak içilebilir.

Anason: Tohumları toz haline getirilir, üzüm suyu eşliğinde alınır. Böbrek taşlarını düşürücü etkisi vardır.

Armut: Böbrekleri çalıştırır.

Arpa: Suda kaynatılıp elde edilen sıvısı böbrek ve safra kesesi taşlarının neden olduğu ağrılara, karaciğer ve dalak hastalıklarına çok iyi gelmektedir.

Andız otu: Pekmez içerisinde bir ay bekletilir ve içilirse böbrek, mesane ve safra kesesi taşlarının oluşumunu engeller.